Tư liệu

 

Ở độ tuổi nào thì trẻ em nên bắt đầu học nhạc?

Rất nhiều bậc cha mẹ băn khoăn ở độ tuổi nào thì nên cho con đi học nhạc. Đây cũng là câu hỏi mà PPS Music nhận được từ rất nhiều các bậc phụ huynh khi tìm hiểu và cho con đi học ở PPS Music.

 

Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu bài báo của Tiến sỹ Robert A. Cutietta mà chúng tôi tin rằng bài báo sẽ phần nào giải đáp được thắc mắc của các bậc phụ huynh. Tiến sỹ Dr. Robert A. Cutietta là hiệu trưởng trường Đại học Âm nhạc Southern California Thornton. Ông là tác giả cuốn sách “Nuôi dưỡng đứa trẻ âm nhạc” và là nhà diễn thuyết nổi tiếng trong các lĩnh vực về giáo dục thanh nhạc bậc trung cấp, đào tạo hát thánh ca, các học thuyết và tâm lý trong âm nhạc. Ngoài ra, ông cũng là một nhạc sỹ và nhà giáo dục lỗi lạc với tầm hiểu biết sâu rộng về các tài năng âm nhạc trong nước và quốc tế.

Dưới đây là nội dung bài viết

Ở ĐỘ TUỔI NÀO THÌ TRẺ EM NÊN BẮT ĐẦU HỌC NHẠC?

 

Chúng ta đều từng biết đến huyền thoại về các thần đồng âm nhạc, từ Mozart viết bản giao hưởng đầu tiên ở tuổi lên tám đến Stevie Wonder đã thu âm cùng Motwn ở tuổi 11. Thậm chí ngay cả khi con của bạn không biểu diễn cùng Dàn nhạc giao hưởng New York hay Dàn nhạc giao hưởng Chicago ở tuổi lên 11 ( như những cây violin lừng danh Midori và Herbie Handcock đã từng thực hiện), gia đình bạn hẳn cũng đã từng gặp những đứa trẻ đầy tài năng ở nơi mình sinh sống. Dù cho đó là dàn đồng ca nhà thời hay ban nhạc ở trường tiểu học, có vẻ như cha mẹ cần phải để con mình tiếp thu các bài học về âm nhạc ngay từ khi mới sinh nếu muốn bọn trẻ thành công trong âm nhạc, và theo một cách nào đó, họ hoàn toàn đúng.

Như đã nói, cha mẹ thường nghe thấy những lời than vãn từ các bậc cha mẹ khác khiến họ chần chừ không muốn con mình bắt đầu học nhạc cho đến một độ tuổi lớn hơn, chẳng hạn như “Cha mẹ đã buộc tôi chơi một loại nhạc cụ khi tôi con nhỏ … tôi ghét điều này và vẫn còn cảm giác chán ghét ấy đến tận bây giờ”. Để tránh thái độ bất mãn này, cha mẹ thường chọn giải pháp đợi cho con lớn hơn mới bắt đầu các bài học âm nhạc để chúng có thể tự chọn nhạc cụ mà mình yêu thích hoặc tự quyết định xem liệu chúng có thực sự muốn chơi một loại nhạc cụ hay không. Những bậc cha mẹ này cũng hoàn toàn đúng.

Những kết luận này có vẻ trái ngược nhau. Trên thực tế, vấn đề chính ở chỗ bạn định nghĩa việc học nhạc là thế nào. Để có thể hiểu rõ hơn, cần hiểu rõ lý do đằng sau quyết định của các bậc cha mẹ khi muốn con mình tham gia việc học nhạc.

Ngày càng có nhiều nghiên cứu (đầy thuyết phục) cho thấy có một “giai đoạn vàng” (“window of opportunity”) từ khi sinh ra đến chín tuổi là thời kỳ phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ. Trong giai đoạn này, cấu trúc não bộ và các cơ chế liên quan tới việc xử lý và thấu hiểu âm nhạc nằm đang ở giai đoạn phát triển cơ sở, khiến cho thời kỳ này trở thành độ tuổi quan trọng nhất để trẻ em tiếp xúc với âm nhạc.

Câu hỏi quan trọng không phải là khi nào nên bắt đầu các bài học về âm nhạc, mà là mục đích của các buổi học nhạc dành cho trẻ em là gì? Chẳng hạn, các bé ít tuổi được tiếp xúc với các nhạc cụ không nhằm mục đích để biết chơi thuần thục các nhạc cụ đó, mà để có được trải nghiệm và học cách phát triển các mối liên hệ có ý nghĩa đối với âm nhạc ngay từ khi còn nhỏ. Nếu đó là mục đích của bạn, thì các buổi học có thể và nên được bắt đầu ngày từ khi sinh ra và tất nhiên là ngay trong năm đầu đời.

Những bài học này không nhất thiết – trên thực tế là hoàn toàn không nên – là những buổi học mang tính trường lớp chính thức. Cha mẹ có thể đóng vai trò như một người hướng dẫn bằng việc tạo ra một môi trường âm nhạc cho con mình. Bạn có thể giúp con mình tập trung vào âm nhạc bằng các hoạt động đơn giản như các trò chơi âm nhạc, lắc lư, nhún nhảy cùng con, hoặc hát hay chơi một nhạc cụ cho con nghe.

Khi trẻ ở tuổi lên ba, đây có thể là thời gian để bắt đầu các “buổi học” mang tính chính thức hơn. Một lần nữa, mục tiêu vẫn không phải là để chơi một loại nhạc cụ, nhưng để phát triển các kỹ năng của trẻ như nhận biết tiết tấu trong âm nhạc, xác định làn điệu hay nhận biết các nhạc cụ. Các bài học cha mẹ và con cái cùng tham gia này có thể được tìm thấy ở bất kỳ ở các nhà trẻ tư hay các trung tâm, trường học cộng đồng. Để có thể quyết định một lớp học có thực sự phù hợp với con của bạn hay không, hãy đảm bảo bạn và giáo viên có cùng mục tiêu và kỳ vọng.

Cho đến tuổi lên năm, hầu hết trẻ em đều có được một nền tảng cơ sở để bắt đầu các bài học âm nhạc chính thức. Thậm chí ngay cả ở thời điểm này, mục tiêu của các tiết học vẫn không phải để chơi thuần thục một nhạc cụ mà vẫn chỉ là có thể hiểu biết tốt hơn về âm nhạc. Piano và violin là hai nhạc cụ phổ biến nhất thường được chơi ở độ tuổi này, nhưng trẻ em cũng bắt đầu khám phá máy ghi âm hay chơi tốt các nhạc cụ khác như guitar hay ukulele.

Ở tuổi lên 10, trẻ đã có khá nhiều kỹ năng chơi loại nhạc cụ mà mình lựa chọn. Chúng cũng có khả năng chơi nhiều loại nhạc cụ khác nhau hoặc các loại nhạc cụ lớn hơn như bass hay các loại đàn dây lớn đòi hỏi thể lực. Trong giai đoạn này, mục tiêu của các lớp học đã dần chuyển từ việc cảm thụ âm nhạc sang nâng cao khả năng biểu diễn.

Tóm lại, có ba đáp án cho câu hỏi “Trẻ em nên bắt đầu học nhạc từ khi nào[A1] ?”. Các hoạt động học nhạc không chính thức nên được bắt đầu ngay khi trẻ được sinh ra, tiếp đó là các bài học có hệ thống hơn ở tuổi lên ba, và các bài học với mục tiêu học cách chơi nhạc cụ nên bắt đầu ở giai đoạn giữa sáu và chín tuổi. Xin lưu ý đây chỉ là những chỉ dẫn mà thôi; vẫn có những trường hợp ngoại lệ tùy theo từng trẻ hay thầy cô giáo. Trải nghiệm âm nhạc ngay từ thuở thiếu thời đóng vai trò tối quan trọng đối với quá trình phát triển của trẻ em. Cũng giống như học đi xe đạp hay ngoại ngữ, các kỹ năng này có thể học khi lớn hơn, nhưng sẽ không bao giờ đạt được phong thái “tự nhiên”, vốn vô cùng quan trọng việc biểu diễn âm nhạc.

Đỗ Quyên, sưu tầm và dịch từ PBS Parent