Tư liệu

 

Âm nhạc mang lại lợi ích cho trẻ em như thế nào?

Hôm trước PPS Music đã giới thiệu với các bố mẹ bài báo nói về lợi ích của giáo dục âm nhạc đối với trẻ em, trong đó trình bày các quan điểm và khuyến nghị của Don Campbell, nhà giáo dục nổi tiếng thế giới và tác giả cuốn sách nổi tiếng “Tác dụng của nhạc Mozart đối với trẻ em”, trong việc giáo dục âm nhạc dành cho trẻ em và những gợi ý về việc đồng hành của cha mẹ trong việc đưa âm nhạc vào đời sống thường ngày của các em. Sau đây là nội dung bài viết được dịch ra tiếng Việt.

PPS Music rất mong nhận được phản hồi của các bố mẹ về những trải nghiệm của bố mẹ cùng các con với âm nhạc và những lợi ích của âm nhạc mang lại cho đứa con thân yêu của mình. Cùng đọc và chiêm nghiệm nhé!

Âm nhạc mang lại lợi ích cho trẻ em như thế nào?

“Giờ là lúc cùng cất cao tiếng hát. Cùng hát Xin chào, xin chào!”. Một nhóm các bé với khuôn mặt sáng bừng rạng rỡ như bị thôi miên theo nhịp vỗ tay của các mẹ và hát bài hát chào mừng trong lớp học âm nhạc mầm non của mình. Chúng ta đều biết âm nhạc có tác dụng làm xoa dịu tâm hồn của trẻ. Nhưng theo Don Campbell, một nhà giáo dục nổi tiếng thế giới và là tác giả cuốn sách “Tác dụng của nhạc Mozart đối với trẻ em” thì âm nhạc cũng giúp phát triển trí thông minh, khả năng hợp tác, thể hiện cảm xúc, sự sáng tạo và các kỹ năng giao tiếp xã hội.

Dù không gì đảm bảo con bạn sẽ có khả năng sáng tác ra các bản giao hưởng ở tuổi lên 6, nhưng Campbell cho rằng âm nhạc, đặc biệt là nhạc Mozart, “mang lại khả năng tuyệt vời cho não bộ”, không chỉ là một hoạt động thư giãn thông thường mà thực sự cần thiết trong giai đoạn phát triển thuở ấu thơ.

Tại sao lại là nhạc Mozart?

Theo Campbell “Âm nhạc của Mozart không đưa vào quá nhiều cảm xúc hay giai điệu để não bộ không bị hưng phấn thái quá mà rất hài hòa, những giai điệu trong trẻo của Mozart có thể sử dụng cho rất nhiều hoạt động không đòi hỏi quá nhiều sự tập trung, tùy theo độ tuổi của trẻ, bao gồm nhiều thời điểm khác nhau như khi ăn hay khi đi ngủ hay để tạo ra một môi trường học tập lành mạnh”.

Nếu ý nghĩ phải nghe nhạc Mozart 24/7 khiến bạn chán nản thì cũng đừng vội lo lắng. Theo Campbell trẻ em có thể nghe nhiều loại nhạc khác nhau mà vẫn hiệu quả như: nhạc dân ca, nhạc quốc tế, thánh ca, jazz, các bài hát thiếu nhi, thậm chí cả nhạc rock, giống như chất caffeine âm thanh để tái tạo năng lượng cho trẻ nhỏ. Hãy coi âm nhạc như thức ăn. “Có rất nhiều món ăn ngon lành mà chúng ta ưa thích nhưng không thể lúc nào cũng thưởng thức. Âm nhạc dành cho đôi tai cũng như vậy”.

Âm nhạc giúp phát triển trí thông minh

Khi sinh ra, não bộ trẻ em ở trạng thái chưa hoàn thiện. Âm nhạc đóng một vai trò quan trọng trong quá trình kết nối não bộ trẻ em. Khi trẻ lớn hơn, âm nhạc có thể tạo ra một môi trường học tập lành mạnh và giúp trẻ em tiếp thu thông tin hiệu quả hơn. Trên thực tế, học sinh cấp ba có khả năng hát hay chơi một nhạc cụ đạt điểm SAT cao hơn đến 52 điểm so với các học sinh không có những khả năng này.

Hẳn bây giờ bạn đã hoàn toàn bị thuyết phục và đang tự hỏi vậy tôi nên mua băng đĩa nhạc nào? Tuy nhiên Campbell cũng cảnh báo rằng việc muốn con bạn thông minh hơn không chỉ đơn thuần là bật nhạc lên cho các bạn nhỏ nghe. Trên thực tế, ông khuyến nghị cần có sự tham gia tích cực của những người trông trẻ, đặc biệt khi trẻ còn nhỏ. Nói một cách khác, hãy cùng với trẻ so dây và ngâm nga vài câu hát!

Đối với trẻ em, việc hát, ngâm nga hay chơi vài bản nhạc có thể tăng vốn từ vựng của trẻ em. Campbell khuyến khích các bậc cha mẹ cùng sáng tác các bài hát về các hoạt động hàng ngày của trẻ như thay bỉm, tắm cho trẻ, biến một thanh âm đơn điệu thành một khúc vui rộn rã. Khi trẻ lớn hơn, hãy khuyến khích tạo ra các bài hát của riêng chúng.

Nếu bạn không thể tạo ra một khúc nhạc, cũng đừng quá lo lắng. “Tôi nghĩ rằng ai cũng có tư chất của một nhạc sỹ”, Campbell nói. Darren Muise của Kindermusik cũng đồng tình. “Tôi luôn nói với các bậc cha mẹ rằng nếu bạn nghĩ mình không phải là một ca sỹ giỏi, vậy thì hãy hát to hơn nữa”.

Âm nhạc giúp thúc đẩy sự phát triển và khả năng kết hợp vận động

Đối với trẻ em, âm nhạc giúp thiết lập các chuyển động của cơ thể. Theo Campbell “Chức năng cơ bản đầu tiên của tai là khả năng kết hợp và cân bằng trong cơ thể. Và khi chúng ta thực hiện các động tác theo nhịp âm thanh, khả năng kết hợp vận động càng tốt hơn”.

Đáng tiếc thay, khi trẻ ngày càng dành nhiều thời gian trước tivi và màn hình máy tính, các kỹ năng chuyển động sẽ không phát triển đồng thời với sự phát triển của nhận thức. Trên thực tế, rất nhiều trẻ em ngày nay không có khả năng duy trì một nhịp vận động nhất định. Khả năng chơi thể thao của trẻ em cũng kém hơn.  

Campbell khuyến nghị bạn nên cùng nhún nhảy, xoay vòng, vỗ nhịp cùng với con của bạn ngay từ khi còn nhỏ. “Hãy hình thành thói quen tạo ra các khoảnh khắc âm nhạc, chuyển động vui tươi cùng với nhịp trống và lời hát, và cùng chơi các trò chơi hoạt động cùng con của bạn mỗi khi ở bên chúng. Hãy để con bạn khám phá những sự vật xung quanh tạo ra các tiếng động – trống lắc, trống, hay dùng thìa gõ vào chảo”.

Âm nhạc tăng khả năng xúc cảm

Mọi người hẳn đều có những giây phút xúc cảm dâng trào khi nghe một bản nhạc có ý nghĩa nào đó. Âm nhạc có thể tạo ra một không gian cảm xúc cho trẻ nhỏ. Khi sợ hãi, âm nhạc có thể xoa dịu nỗi sợ hãi đó. Khi căng thẳng, âm nhạc có thể giúp giải tỏa sư căng thẳng cho các em. Khi một đứa trẻ học chơi một nhạc cụ, âm nhạc trở thành công cụ tuyệt vời để thể hiện cảm xúc cá nhân.

Âm nhạc giúp phát triển các kỹ năng xã hội

Kỹ năng quan trọng hàng đầu để tương tác với người khác, đó chính là khả năng lắng nghe. Bằng cách giúp cho con bạn nhận thức được mối liên hệ giữa âm thanh và cảm xúc trong âm nhạc, con bạn có thể nhận ra được trạng thái cảm xúc của người khác khi nói.

Tất cả trẻ em đều đạt được các lợi ích nhất định từ việc chơi nhạc theo nhóm để tăng khả năng tự tin và tự tôn cá nhân cũng như có ý thức cộng đồng. Darren Muise từ Kindermusik mô tả một em bé nhút nhát luôn không thoải mái khi chơi với các bạn trong lớp học của mình. Sau vài lớp học về âm nhạc, khả năng tự tin của bé đã tăng lên đáng kể. Muise nói “Nếu bạn có thể tưởng tượng một em bé 4 tuổi có thể đứng lên và hát trước những người khác, vậy thì hẳn là bạn đang nói về một em bé đầy tự tin”.

Âm nhạc giúp thư giãn và giảm stress

Martha Roberts cho con gái Emma của mình theo học tại Kindermusik từ khi bé mới 3 tháng tuổi, xác nhận âm nhạc giúp mang lại sự thư giãn cho bé. Bé nghe nhạc mỗi tối trước khi đi ngủ. Điều này thực sự giúp cho bé thư giãn”.

Đối với trẻ sơ sinh, Campbell đề xuất 10 phút âm nhạc trong khi tắm hai lần mỗi ngày. Hãy bật một trích đoạn của Mozart, Bach hay Vivaldi và hãy ôm chặt con bạn vào lòng khi thưởng thức. Đứa con bé bỏng của bạn sẽ thực sự thư giãn và phát triển một “đôi tai” dành cho âm nhạc.

Trong những tình huống căng thẳng, chẳng hạn như thời gian điều trị trong bệnh viện hay những lo lắng trong học tập, âm nhạc được chứng minh giúp giảm nhịp tim, nhịp thở và giảm lượng hormone stress. Stress có thể gây suy giảm khả năng học tập của trẻ. Bằng việc chơi nhạc trong 10 phút, cha mẹ và thầy cô có thể giúp đầu óc các em thoải mải và học tập năng suất hơn. Mozart thậm chí còn có khả năng giúp cải thiện khả năng tập trung và cân bằng cảm xúc.  

Âm nhạc giúp phát triển khả năng sáng tạo

Âm nhạc được tìm thấy trong rất nhiều các hoạt động sáng tạo. Có thể kích thích tư duy sáng tạo của trẻ nhỏ bằng việc hát các bài hát quan thuộc và để trống những từ cuối cùng mỗi lời hát. Các bạn nhỏ sẽ rất vui sướng khi nghĩ ra những câu kết mới để ghép vào. Lấp lánh, lấp lánh … quả cà chua nhỏ (câu biến tấu từ bài ngôi sao lấp lánh “Twinkle, twinkle little star”).

Đối với trẻ lớn hơn, hãy chọn một đoạn nhạc Mozart yêu thích và thảo luận xem bức tranh, màu sắc hay câu chuyện nào bản nhạc gợi lên cho bé. Sau đó hãy bật bản nhạc lại lần nữa, và khuyến khích con của bạn thể hiện các hình ảnh này bằng cơ thể.

Nuôi dưỡng tài năng nghệ sỹ

Campbell đề xuất tất cả trẻ em nên học cách chơi một loại nhạc cụ. Học cách chơi nhạc hay hát đồng ca được liệt kê trong rất nhiều nghiên cứu để cải thiện khả năng điều phối, sáng tạo, khả năng toán học, và thậm chí khả năng học ngoại ngữ.

Nhạc cụ đó không nhất thiết phải là piano hay violin. Nó có thể là các thể nghiệm với các trích đoạn. Nó cũng có thể là các nhạc cụ gõ thông thường. Hoặc đơn giản là học hát. Cho đến 5 tuổi, Campbell khuyến nghị các lớp học hát đồng ca giống như ở Kindermusik, Music Together, và Musikgarten, hiện đang diễn ra khắp cả nước. Mục đích của các lớp học này không phải biến trẻ em thành những nghệ sỹ trình diễn mà chính là luyện tập cho sự kết hợp giữa đôi tai, mắt và đôi bàn tay.

Với việc khuyến nghị giảng dạy âm nhạc tại trường, Campbell hy vọng rằng các công cụ nghiên cứu và giáo dục trong quyển sách của mình cũng như các bản ghi âm sẽ bắt đầu một cuộc cách mạng thầm lặng mà nhờ đó các thế hệ tương lai có thể nhận được những lợi ích không chỉ về mặt giáo dục mà còn cả niềm vui đến từ việc nghe và sáng tạo ra âm nhạc.

“Âm nhạc là thứ dệt nên tâm hồn đầy tuyệt diệu và chúng ta có rất nhiều cơ hội trong những năm đầu đời của trẻ để phát triển và hài hòa não bộ của trẻ em với những trải nghiệm chất lượng”, Campbell nói.

Đỗ Quyên, sưu tầm và dịch từ Legend Piano Studio

Souce:  http://stlouispiano.com/legends-piano-studio/newsletters/how-music-benefits-children